Als je als kind opgroeit met een narcistische ouder, kan dat op latere leeftijd consequenties hebben voor het type hechtingsstijl wat je ontwikkelt. Met hechting bedoel ik de verbinding tussen ouder en kind.
Rond het vierde levensjaar is een kind op een bepaalde manier gehecht, ook al kan dit gedurende het leven nog veranderen. Er zijn meerdere hechtingsstijlen mogelijk, waaronder een veilige hechting, wat inhoudt dat je op je ouders hebt leren vertrouwen en zij veilig voor je zijn en hebt geleerd om op jezelf en tevens anderen te vertrouwen. Een veilig gehecht kind ervaart de wereld als veilig. De ouders luisteren naar de emoties van het kind en troosten en kalmeren het kind waar nodig; ze zijn emotioneel bereikbaar.
Verschillende hechtingsvormen
Als je uit een opvoeding met een narcistische ouder komt, kan het echter zo zijn dat je onveilig gehecht bent geraakt. Er zijn drie verschillende onveilige hechtingsstijlen; vermijdend, angstig en ambivalent.
Een vermijdende hechting komt vooral bij verwaarloosde of misbruikte mensen/kinderen voor. Ze weten niet wie ze wel of niet kunnen vertrouwen en zijn niet in balans. Ze hebben geen personen in hun leven waar ze veilig aan gehecht zijn. Als volwassene voel je je prettig zonder hechte band met anderen en ben je vooral bezig met onafhankelijk zijn en vind je dat ook heel belangrijk, je wilt jezelf kunnen redden.
Bij angstige hechting wordt al het emotionele contact ontweken. Dit komt vooral voor bij mensen die negatieve ervaringen in het verleden hebben opgebouwd. Het kind heeft een schild opgebouwd waardoor niks of niemand hem/haar lijkt te raken. Deze vorm van onveilige hechting is eigenlijk zelfbescherming, op deze manier kan niemand je kwetsen. Als volwassene wil je graag een diepe band met anderen, maar merk je dat je het moeilijk vindt anderen te vertrouwen en ga je relaties uit de weg om maar niet gekwetst te worden.
Bij ambivalente hechting, is het ene moment alles oké, het volgende moment is het kind overstuur. Hier kunnen aanleg en negatieve ervaringen uit het verleden een rol spelen. Het lijkt op aantrekken/afstoten. Het kind voelt zich zo onveilig dat deze zo dicht mogelijk bij zijn ouder wil zijn, om dit vervolgens weer als te benauwend te ervaren en dan weer afstand wilt. Als volwassene ben je bang om alleen te zijn of om in de steek gelaten te worden, vind je het belangrijk dat anderen je aardig vinden en vind je anderen vaak interessanter dan jezelf en vraag je je ook af of anderen jou wel interessant vinden.
Hoe uiten de hechtingsvormen zich?
Kinderen/volwassenen met hechtingsproblemen vertonen vaak bepaald gedrag, op school en/of werk en privé. Dit kan zich uiten in:
Gespannen zijn, weinig vaste relaties, snel boos/agressief, problemen met gezag, aantrekken en afstoten, teruggetrokken, wantrouwen naar anderen, druk/chaotisch, erg aanhankelijk zijn of juist oppervlakkig in het contact, faalangst en concentratieproblemen. Let op; dit kunnen kenmerken zijn van een onveilige hechtingsstijl, maar hoeft natuurlijk niet meteen te betekenen dat je onveilig gehecht bent.
Als je nog jong bent, kun je herstellen van een onveilige hechting, zeker tot het zesde levensjaar. Bij een veilige hechting kun je makkelijk emotionele relaties en een hechte band met iemand aangaan. Je kunt goed dealen met de emoties van anderen, vertrouwt ze en vice versa. Een onveilige hechting is makkelijker te veranderen in een veilige dan omgekeerd. Hiervoor heb je echter wel een ouder naast je nodig die je laat zien dat je op hem/haar kunt bouwen en vertrouwen en dat is in het geval met een narcistische ouder vaak lastig, waardoor je een verhoogd risico hebt om op latere leeftijd ook moeite hebt om anderen te vertrouwen. Want als je je eigen vader of moeder, -de eerste personen die je ontmoet in je leven en die je basis zijn-, al niet kunt vertrouwen, wie dan wel?
Nu krijg je misschien het gevoel dat het uitzichtloos is na je narcistische opvoeding, of een onveilige hechtingsstijl hebt ontwikkeld, maar hoeft niet. Door middel van goede therapie, inzicht krijgen in je eigen hechtingsstijl, copingmechanismen en patronen, kun je jezelf heel goed trainen en bewust worden van je eigen gedrag. Hiermee kun je leren anders om te gaan met je hechtingsstijl.
Dit artikel is geschreven door Charlotte van der Hoeven, Coaching & Training.
Iedere derde maandag om de maand verschijnt zij hier met een column op Ze.nl
Charlotte van der Hoeven is professioneel coach en therapeut en heeft zich gespecialiseerd in narcistisch misbruik. Meer informatie hierover kun je vinden op haar website www.narcismevrij.nl of op de Facebook-pagina van Narcismevrij.nl. http://www.narcismevrij.nl/
Charlotte van der Hoeven, Coaching-Training-
Charlotte-van-der-Hoeven, Coaching & Training is gespecialiseerd in coaching voor slachtoffers en training van hulpverleners w.b. narcistisch-misbruik en narcistische-mishandeling en narcisme, blog-narcistisch-misbruik, blog-narcisme, blog-narcistische-mishandeling, coach-narcistisch-misbruik, therapeut-narcistisch-misbruik, wat-is-narcisme
Wanneer je partner enkel wat accounts volgt, hoeft er nog helemaal niets aan de hand te zijn; het wordt echter een ander verhaal als je partner een lijst van hot girls/boys volgt en deze ook nog lovende complimenten maakt zonder dat je het weet of dat er contact wordt gelegd via de chatfuncties in al deze apps.
Dan begeeft je (narcistische) partner zich op een totaal ander vlak, want dan kom je op het gebied van loyaliteit en respect naar elkaar. In een gezonde relatie hoort je partner rekening te houden met jouw gevoelens. Maar ook de manier van communicatie in dergelijke chats is cruciaal. Is je partner lovende kritieken aan het uiten naar personen van het andere geslacht, dan heb je een grote rode vlag te pakken.
Want als je erachter komt dat je partner chat met personen uit deze “hot list”, kan dit behoorlijk pijnlijk en verwarrend zijn. Dit kan voelen als emotioneel of online vreemdgaan, zeker als het flirtend of intiem van toon is. Het is normaal dit dit je onzeker, boos of verdrietig maakt. Het raakt aan vertrouwen en exclusiviteit. En deze contacten kunnen echt schadelijk zijn voor jullie relatie.Om uit te zoeken of hier mogelijk bij je partner een stuk narcistische trekken in het spel zijn, is het belangrijk om goed te kijken naar de reactie van je partner. Neemt deze je gevoelens serieus of wordt het verdraaid, weggewuifd, verborgen of bij jou gelegd? Dit antwoord zegt al veel over de veiligheid en stabiliteit van jullie relatie.
Grensoverschrijdend?
Hoe weet je nou of een chat onschuldig is of echt grensoverschrijdend is?
Wanneer de gesprekken kort en oppervlakkig zijn, zoals b.v. alleen thanks of haha, is van een totaal ander kaliber dan wanneer er tekenen zijn van flirtend/bedrieglijk gedrag; je partner geeft complimenten over uiterlijk/lichaam of seksualiteit. De chats lijken spannend bedoeld en je voelt dat je partner aandacht of bevestiging buiten jou om, bij anderen zoekt. Dit is een serieuze rode vlag.
Narcisten zijn veel op deze platforms te vinden, want deze hebben vaak een sterke drang om continu aandacht te krijgen en spanning te voelen. Ze zoeken naar meerdere bronnen voor hun zogeheten narcistische voeding; ze hebben steeds weer nieuwe prikkels en bevestiging nodig.Daarnaast kunnen ze zichzelf neerzetten zoals ze willen; aantrekkelijk, succesvol, bijzonder, zonder dat dit hoeft te matchen met de realiteit in het dagelijks leven. En een medium zoals bv TikTok maakt het eenvoudig om nieuwe mensen te bereiken en te benaderen door bv comments of DM’s. Het geeft voor een narcist een kortstondige kick. Elke nieuwe volger of compliment geeft een dopamineboost, wat heel verslavend werkt. Ze kunnen bevestiging zoeken dat ze beter of gewilder zijn dan anderen, omdat het online is en narcisten juist over een groot minderwaardigheidsgevoel beschikken.
Vaak wanneer je erachter komt, worden zaken omgedraaid; jij blaast de dingen op, je overdrijft, het was maar een grap, enz. Dit is gaslighting. Vertrouw op je eigen waarneming; als jij iets hebt gezien of je hebt er last van, dan is dat ook echt zo. Laat je niet wijsmaken dat je gevoel ongeldig is. Schrijf daarom ook dingen op, zodat je later niet gaat twijfelen aan jezelf. Gaslighting werkt namelijk door je geheugen en zelfvertrouwen te ondermijnen. Het belangrijkste is dat je niet meegaat in het spelletje van twijfel zaaien. Je hoeft jezelf niets te bewijzen; je gevoel is voldoende reden om grenzen te stellen. Er is dan ook een duidelijk gebrek aan empathie; als jij er pijn van hebt en je partner reageert er kil op en gaat zoals gezegd, gaslighten, dan heb je wederom te maken met een rode vlag.
Niet altijd red flag
Niet iedereen die veel op TikTok zit of aandacht zoekt, is natuurlijk een narcist. Het verschil zit in de motivatie en het effect ervan op relaties. Een narcist gebruikt het vaak ten koste van de partner. (Geheimzinnig gedrag, flirten, te complimenteuze berichtjes). Gezond gebruik ziet er anders uit; Iemand zonder narcisme heeft geen opmerkelijke volgers/chats en kan er gewoon plezier, ontspanning of inspiratie uit halen, door bv interesses te volgen over muziek, sport, hobby’s. Daarnaast wordt jouw gevoel door je (gezonde) partner serieus genomen als je ergens ongemak bij hebt.
Bij narcisten is juist het omgekeerde het geval.
Realiseer je dus bij social media dat dit een toevluchtsoord is voor narcisten en wees hier goed op bedacht, ook als je twijfelt of je een narcistische partner hebt. Kijk wat er gebeurt en hoe schadelijk het voor je is. Mocht je hierover door willen praten, kun je altijd contact met me opnemen voor een consult.Dit artikel is geschreven door Charlotte van der Hoeven, Coaching & Training.
Iedere derde maandag om de maand verschijnt zij hier met een column op Ze.nl
Charlotte van der Hoeven is professioneel coach en therapeut en heeft zich gespecialiseerd in narcistisch misbruik. Meer informatie hierover kun je vinden op haar website www.narcismevrij.nl of op de Facebook-pagina van Narcismevrij.nl.
Charlotte-van-der-Hoeven, Coaching & Training is gespecialiseerd in coaching voor slachtoffers en training van hulpverleners w.b. narcistisch-misbruik en narcistische-mishandeling en narcisme, blog-narcistisch-misbruik, blog-narcisme, blog-narcistische-mishandeling, coach-narcistisch-misbruik, therapeut-narcistisch-misbruik, wat-is-narcisme